Dieta cukrzycowa – ogólne zalecenia dla cukrzyków
Dieta przy cukrzycy to podstawowy element leczenia. Sposób żywienia powinien być indywidualnie dopasowany do pacjenta. Istnieją jednak pewne ogólne zasady diety w cukrzycy, które powinny być przestrzegane przez osoby zmagające się z tą chorobą. Poznaj je.
![Kobieta mierzy sobie poziom cukru](/assets/media/Dieta%20cukrzycowa.jpeg%3Ffm=webp&q=90&lossless=0)
Spis treści
Prawidłowe odżywianie się to czynnik konieczny do utrzymania dobrego stanu zdrowia diabetyków. W tym artykule poznasz cele leczenia dietetycznego. Dowiesz się, jakie produkty są dozwolone, a jakie przeciwwskazane dla osób z cukrzycą. Sprawdzisz, na czym opiera się dieta cukrzycowa.
Cele leczenia dietetycznego
Cukrzyca została uznana przez ekspertów za chorobę cywilizacyjną i jeden z głównych problemów zdrowotnych XXI wieku. Coraz częstsze są przypadki cukrzycy u dzieci. Specjaliści biją na alarm i zwracają uwagę na znaczenie profilaktyki cukrzycowej, na którą składają się zwłaszcza odpowiednio zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna i badanie glukozy we krwi. Im wcześniej cukrzyca zostanie rozpoznana, tym lepsze będą efekty leczenia.
Ważnym elementem leczenia cukrzycy jest dieta. Celem dietoterapii jest przede wszystkim:
- dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości energii i składników pokarmowych koniecznych do prawidłowego funkcjonowania,
- normalizacja wskaźników metabolicznych,
- osiągnięcie i utrzymanie odpowiedniej masy ciała,
- zmniejszenie ryzyka powikłań cukrzycowych.
Cukrzyca – jak leczyć? Przeczytaj o metodach leczenia cukrzycy.
Główne zasady diety cukrzycowej
Sposób żywienia diabetyków opiera się na zasadach racjonalnej diety stosowanej przez osoby zdrowe, która jest w odpowiedni sposób dostosowywana do potrzeb chorego. Dieta jest opracowywana indywidualnie dla każdego pacjenta. Wymaga to współpracy diabetologa, dietetyka i chorego. Kształtowana jest w zależności od ogólnego stanu pacjenta, rodzaju i zaawansowania cukrzycy, chorób towarzyszących i przyjętych celów leczenia.
Oto główne zasady diety cukrzycowej:
- kaloryczność diety ustala się indywidualnie;
- posiłki spożywa się regularnie, o określonych porach – ważne jest dostosowanie ich do czasu podawania insuliny oraz planowanego wysiłku fizycznego;
- w ciągu dnia wskazane jest 4–5 posiłków;
- posiłki spożywa się w spokojnych warunkach, bez pośpiechu, dbając o dokładnie przeżuwanie każdego kęsa pokarmu;
- zapotrzebowanie energetyczne jest pokrywane przez składniki odżywcze w takich proporcjach: węglowodany 45–50%, tłuszcze 30–35%, białka 15–20%;
- dobór produktów zależy od możliwości, potrzeb, tolerancji pacjenta;
- należy ograniczyć spożycie soli kuchennej do 1 g/1000 kcal, maksymalnie 3 g na dobę;
- najlepiej wykluczyć alkohol;
- należy stosować produkty spożywcze nieprzetworzone, które będą dobrym źródłem błonnika;
- należy ograniczyć produkty o dużej zawartości tłuszczy pochodzenia zwierzęcego, a zwiększyć udział tłuszczów roślinnych;
- należy ograniczyć produkty będące źródłem cukrów prostych;
- nie powinno się rozgotowywać produktów skrobiowych i warzyw, gdyż dochodzi w nich do wzrostu indeksu glikemicznego.
Przypominamy – indeks glikemiczny to parametr, który pokazuje, jak szybko po spożyciu danego produktu dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi.
Co jeść stosując dietę cukrzycową?
Zastanawiasz się, co można jeść w cukrzycy? W jadłospisie cukrzyka zalecane są następujące produkty:
- zbożowe – pieczywo typu graham, razowe, żytnie z dodatkiem otrąb i nasion, chleb chrupki, ryż brązowy, gruba kasza jaglana, gryczana, pęczak, płatki owsiane, grube makarony z mąki razowej;
- warzywa (500 g na dobę) – świeże pomidory, kalafior, kapusty, ogórki, rzodkiewka, brukselka, cukinia, sałata zielona, brokuły, cykoria, fasolka szparagowa, natka pietruszki, koperek, zielona pietruszka, papryka, pory, szparagi, kabaczek, szczypiorek, seler naciowy, ziemniaki;
- owoce (200–300 g na dobę) – jagodowe, cytrusowe, brzoskwinie, morele, kiwi, jabłka, wiśnie, nektarynki, truskawki;
- mleko i produkty mleczne – sery twarogowe chude, o obniżonej zawartości tłuszczu;
- mięso – cielęcina, wołowina, królik, indyk, kurczak, konina, dziczyzna, chuda polędwica drobiowa, szynka wołowa, drobiowa;
- ryby – świeży pstrąg strumieniowy, sandacz, dorsz, flądra, sola, szczupak, mintaj, morszczuk;
- jaja – białko;
- tłuszcze – roślinne, oliwa z oliwek, olej rzepakowy;
- przyprawy – majeranek, oregano, sok z cytryny, kminek, cynamon, koperek, zielona pietruszka, wanilia, bazylia, przyprawy korzenne;
- napoje – woda mineralna, soki warzywne, słaba herbata, kawa rozpuszczalna lub filtrowana.
Wśród preferowanych metod przygotowywania posiłków eksperci wymieniają: gotowanie w wodzie i na parze, duszenie, pieczenie w pergaminie, rękawie, folii aluminiowej, naczyniu żaroodpornym. Unikać powinno się smażenia, szczególnie w głębokim tłuszczu. Wskazane są zupy czyste, jarzynowe, na wywarach warzywnych.
Dieta cukrzycowa – produkty zakazane
Będąc na diecie cukrzycowej, nie powinno się spożywać takich produktów jak:
- zbożowe – mąka pszenna, pieczywo pszenne, z dodatkiem miodu lub karmelu, rozgotowane: makaron, kasza, ryż, błyskawiczne płatki śniadaniowe;
- warzywa – rozgotowane, z puszki, marchewka gotowana, buraki zasmażane, frytki, ziemniaki purée;
- owoce – suszone, bardzo dojrzałe, z puszki, banany, winogrona;
- mleko i produkty mleczne – śmietana, zabielacze do kawy, słodzone desery mleczne, mleko tłuste, skondensowane, sery tłuste, do smarowania typu fromage, podpuszczkowe, topione, śmietankowe, dojrzewające;
- mięso – tłuste, wieprzowina, gęsi, kaczki, baranina, podroby, wędlina tłusta, pasztety, salami, pasztetowa, kiełbasy, parówki, boczek;
- ryby – smażone, panierowane, kalmary, małże, krewetki, kawior;
- jaja – jajecznica na słoninie, smalcu, maśle, boczku;
- tłuszcze – margaryny twarde, słonina, smalec, masło;
- przyprawy – majonez, gotowe sosy, ocet, kostki rosołowe;
- słodycze i desery – miód, ciasta z masami, batony, wafelki z nadzieniem, czekolada mleczna lub owocowa, chałwa i desery tłuste, faworki, ciasta francuskie, piaskowe, smażone, kruche, serniki;
- napoje – alkohol, napoje gazowane, soki owocowe z dodatkiem cukru.